Thứ Hai, 21 tháng 9, 2015

Thuốc chống ho có gây nguy hiểm?

Thuốc ho, loại thuốc vẫn được nhiều người coi như những thuốc thông thường tự mua tự uống, có biên độ an toàn vô hạn. Trên thực tế, nếu không cẩn trọng, chúng ta có thể gặp nguy hiểm.

Ho tốt hay không tốt?
Ho là một phản xạ đẩy hơi mạnh từ trong phổi qua miệng ra ngoài. Đây là một phản xạ tự nhiên của cơ thể nói chung và của đường hô hấp nói riêng. Nhưng chúng ta vẫn thường "sợ" ho, bởi nó như là một biểu hiện rõ rệt của những bệnh liên quan đến hô hấp. 
Và bởi hầu như những người nào bị bệnh hô hấp cũng đều thấy ho. Chính vì thế mà ho luôn luôn được coi là mục tiêu khống chế hàng đầu của bệnh nhân đi khám và cũng là một trong các mục tiêu điều trị của bác sĩ.
Tuy nhiên, có một điều thú vị ở đây, ho hoàn toàn không phải là tệ hại đến mức phải triệt tiêu. Thậm chí còn có thể nói rằng, ho, về đúng nghĩa là một phản xạ bảo vệ hữu hiệu của đường hô hấp. Bởi ngoài chức năng làm ấm và làm ẩm không khí, đường hô hấp còn thực hiện chức năng lưu thông khí thở đi vào trong phổi. Muốn thực hiện được chức năng thiên bẩm này, chúng cần phải được thông thoáng, nghĩa là không bị chít hẹp, cản trở hay tắc nghẽn. Có như vậy không khí mới dễ dàng đi ra đi vào.
Nhưng nếu chẳng may gặp phải một sự cố nào đó, chẳng hạn như hạt bụi lớn hay cục đờm to trong phế quản, ngay lập tức đường khí đạo sẽ bị cản trở. Chính điều này đã kích thích tạo nên một phản xạ ho đẩy hơi mạnh vào vật cản. Sự đẩy hơi này mạnh đến nỗi, vật cản có thể bị bật ra ngoài dù nó có ở sâu đến mấy đi chăng nữa. 
Như thế là, trên nguyên tắc ho chính là giúp đường thở lấy lại sự thông thoáng cần thiết của nó. Nếu không có phản xạ ho và các cấu trúc đặc thù khác, có lẽ đường thở đã bị bít đầy bụi khi cơ thể mới đến tuổi 30.
Ở một mức độ nhất định, ho quả thực là tốt vì giúp đường thở của chúng ta thông thoáng và sạch sẽ. Nhưng nếu ở một mức độ quá mức thì lại gây ra nhiều tác hại. Các tác hại có thể kể ra đây là mệt, mất ngủ, rát họng, phù nề dây thanh âm. 
Nhưng có lẽ tác hại không dễ chịu nhất chính là làm vỡ các mao mạch gây chảy máu hô hấp, nhất là những mao mạch đang bị phù nề hay bị tổn thương của một quá trình viêm bệnh lý. Thật đáng ngại là trong các bệnh lý đường hô hấp, ho lại rất dễ phản ứng quá mức cần thiết. Lúc này cần khống chế ho và các thuốc chống ho ra đời.
Thuốc chống ho có gây nguy hiểm?
Lạm dụng thuốc chống ho có thể gây nguy hiểm.
Có bao nhiêu loại thuốc chống ho?
Để thực hiện phản xạ ho cần 5 thành phần tối thiết bao gồm: thụ cảm thể ho, dây thần kinh hướng tâm, trung khu điều khiển ho, dây thần kinh ly tâm và các cơ hô hấp. Trong các bộ phận này, các thụ cảm thể có vai trò nhận cảm khi nào đường thở bị tắc nghẽn để tạo ra những xung động thần kinh khởi động một quá trình gây ho và trung khu điều khiển ho có nhiệm vụ tạo ra một phản xạ ho khi cần thiết. Đây là hai bộ phận có ý nghĩa nhất trong cơ chế gây bệnh và cũng có ý nghĩa nhất trong điều trị lâm sàng.
Để nhằm thực hiện khống chế ho hiệu quả về mặt điều trị, hiện nay, tất cả các thuốc chống ho đều "đánh" vào một trong hai bộ phận: các thụ cảm thể ho và các trung khu điều khiển ho. Những thuốc tác động vào các thụ cảm thể ho được gọi là những thuốc ức chế ho ngoại biên, bản chất là gây tê đầu dây thần kinh nhận cảm làm chúng không còn khả năng nhận cảm được nữa. Do đó, phản xạ ho không được khởi động. Đại diện của nhóm này có benzonatat.
Còn các thuốc chống ho tác động vào trung khu ho thì được gọi là các thuốc ức chế ho trung ương vì nó ức chế trung khu ho ở não (chính xác là hành não) để không tạo ra một phản ho nào. Lúc này, mặc dù cơ quan thụ cảm liên tục gửi những xung động ho về trung tâm nhưng trung khu trung ương không hề tiếp nhận và không ra một mệnh lệnh ho nào đáp ứng lại. Đại diện của nhóm này có codein, dextromethorphan, alimemazine (theraten) (những thuốc này hay sử dụng), pholcodin, clocinizin…
Xét về phương diện điều trị, những thuốc ức chế ho trung ương có tác dụng kiểm soát ho mạnh hơn những thuốc ức chế ho ngoại vi vì nó có tác dụng ức chế hoàn toàn trung khu đầu não của ho. Do vậy nó bất hoạt và kiểm soát được tất cả mọi loại ho, ngay cả khi đó là những cơn ho mạnh nhất, làm triệt tiêu hoàn toàn những cơn ho này. 
Trong khi đó, ở những trường hợp nặng, các thuốc ức chế ho ngoại vi không thể kiểm soát được các cơn ho của người bệnh, vì chúng không thể bất hoạt được tất cả những xung động gây ho, đặc biệt khi những xung động kích thích trở lên quá mạnh, nhất là những đối tượng nặng, ho có đờm, ho nhiều và ho dữ dội.
Tuy nhiên, như một lẽ thông thường, thuốc ho nào càng mạnh thì chúng lại càng có nhiều điểm "đáng phải bàn" vì dược tính không mong muốn của nó. Sự mạnh mẽ của thuốc ho ức chế trung ương không bù trừ hoá những khuyết điểm sinh ra đã có. Nó vẫn chứa những đặc tính mà người bệnh cần phải lưu ý hết sức khi sử dụng.
Lại thêm việc sử dụng thuốc ho ngày nay đã trở lên quá quen thuộc. Một phần vì chúng ta rất dễ bị ho khi nhiễm bệnh đường hô hấp, một phần vì thuốc chống ho được bán khá phổ biến. Vì thế mà đôi khi chúng ta vô tình không chú ý tới những mặt trái của nó. Sự sử dụng mang tính bất cẩn, ngay cả với thuốc ho cũng có thể gây ra những tác hại không thể khắc phục.


Thứ Ba, 15 tháng 9, 2015

Dự đoán nguy cơ ung thư phổi kiểu mới

Đây là những trình tự lặp lại của ADN ở các đầu mút nhiễm sắc thể, dù không mã hóa cho protein nhưng chúng có tác dụng bảo vệ nhiễm sắc thể trong quá trình phân bào.
Trong nghiên cứu, các nhà khoa học thuộc Trường ĐH Chicago (Mỹ) đã phân tích dữ liệu di truyền của hơn 50.000 bệnh nhân ung thư và so sánh với 60.000 người bình thường để tìm hiểu mối liên quan giữa chiều dài của telomere và nguy cơ của 5 loại ung thư thường gặp: vú, phổi, ruột kết, buồng trứng và tuyến tiền liệt.
Họ nhận thấy ở những người có telomere dài ra thì có liên quan đến tăng nguy cơ bị ung thư phổi mà không liên quan đến những loại ung thư còn lại.
Với kết quả này, các nhà nghiên cứu hi vọng sẽ sớm phát triển cách thức mới dự đoán khả năng mắc ung thư phổi, cũng như tìm kiếm những biện pháp điều trị mới dựa trên việc phân tích telomere.


Cách phòng ngừa hen phế quản

PGS.TS Nguyễn Viết Nhung, GĐBV Phổi Trung ương cho biết một thực tế hết sức đáng lo ngại là bệnh nhân hen và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) đang ngày một gia tăng.

Thực tế, có rất nhiều người tử vong do hen. Tuy nhiên, theo "Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị hen" do Bộ Y tế ban hành, hen hoàn toàn có thể được kiểm soát.
Cũng theo GS Nhung, đa số người tử vong do hen vì họ thiếu hiểu biết về bệnh, không được điều trị dự phòng và khi cơn hen lên đã không được cấp cứu theo đúng phác đồ.
Kết quả nghiên cứu mới nhất ở Việt Nam, tỷ lệ mắc hen phế quản là 3,9% dân số, tức là cả nước có gần 4 triệu người mắc bệnh hen​, trong đó mỗi năm có khoảng 3.000 - 4.000 người chết mỗi năm.
Chi phí trực tiếp cho điều trị người bệnh tại bệnh viện lên tới hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm, chưa kể những chi phí gián tiếp do nghỉ làm, nghỉ học, giảm năng suất lao động. Đồng thời, số người kiểm soát tốt bệnh hen chỉ chiếm 5% đến 10%.
Các nghiên cứu cho thấy đa số người mắc bệnh hen có thể sống bình thường hoặc gần bình thường; các chi phí cho bệnh hen có thể giảm một nửa, có thể ngăn ngừa từ 70 - 80% các trường hợp tử vong do hen nếu người bệnh được phát hiện, điều trị, quản lý và dự phòng đúng hướng.
Có rất nhiều nguyên nhân khiến bệnh hen ngày một gia tăng như ô nhiễm môi trường, chất thải công nghiệp, nhiễm trùng (do virus), nấm mốc, sử dụng thuốc và hóa chất tùy tiện, nhịp sống căng thẳng nhiều stress... 
Điều này cũng lý giải tại sao tỷ lệ người mắc bệnh hen ở Hà Nội cao hơn trung bình dân số cả nước.
Bên cạnh đó, đa số người mắc bệnh và cộng đồng còn coi thường và không quan tâm đúng mức đến việc chủ động kiểm soát hên một cách khoa học.
Ảnh minh họa
Triệu chứng

Bệnh hen phế quản, còn được gọi bệnh suyễn là bệnh khó thở từng cơn do co thắt phế quản kèm tăng tiết dịch, nguyên nhân do nhiều dị nguyên kích thích như phấn hoa, lông chó mèo, nấm mốc, bụi các loại…
Bệnh có thể có yếu tố di truyền, không do vi khuẩn trực tiếp gây nên nhưng các viêm nhiễm hô hấp mạn tính đường hô hấp có thể phối hợp dẫn đến cơn hen. Yếu tố thời tiết như đổi mùa, thay đổi thời tiết, nhiễm lạnh, mưa phùn gió bấc ẩm ướt là những yếu tố cho cơn hen khởi phát.
Triệu chứng chủ yếu của hen Phế quản:Ho, khó thở, nặng ngực tái đi tái lại nhiều lần,hay gặp về đêm khuya, nửa đêm về sáng. Do phế quản tăng tiết dịch nhầy và co thắt các cơ phế quản nên rất khó thở, đặc biệt khó thở ra. 
Khó thở tạo thành tiếng rít, như tiếng cò cử, không cần ống nghe của bác sĩ, người bệnh và người bên cạnh tự nghe thấy tiếng rít khó thở này. Cơn khó thở tùy nặng nhẹ có thể từ 5-10 phút cho đến hàng giờ. 
Sau đó tự lui dần với cơn ho, khạc đờm trong đặc quánh. Đây vừa là triệu chứng vừa là tất cả phiền toái của bệnh cần điều trị, nên chữa hen phế quản thực chất là chữa cơn khó thở. Hiếm gặp hơn là cơn hen ác tính khó thở trầm trọng, có khi ngừng thở, tím tái, hạ huyết áp dẫn đến tử vong.

Cách phòng bệnh hen phế quản


- Tránh xa các dị nguyên gây dị ứng như thức ăn gây dị ứng, phấn hoa có mật độ cao trong mùa hoa nở rộ, các loại bụi khói, khói thuốc lá, lông chó mèo và các loại sợi bông, sợi nhân tạo của chăn, đệm, thảm trải nhà. Cũng nên tránh những stress để khỏi bị những cảm xúc bất lợi dẫn đến cơn khó thở.
- Kiên trì rèn luyện là tập thở: Động tác tập thở cũng đơn giản nhưng cũng phải kiên trì: tập thở bụng, dùng co giãn của cơ hoành để hít vào được sâu nhất, nhiều oxy nhất và khi thở ra tống được hết khí cặn ra ngoài. Mỗi ngày dành ra 2 - 3 lần, mỗi lần 20 - 30 phút tập thở ở nơi thoáng khí, yên tĩnh, thế là "thiền", là phòng được bệnh và cải thiện được sức khỏe.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long, các bệnh không lây nhiễm hiện nay là gánh nặng đối với các nước đang phát triển như Việt Nam. Hầu hết các bệnh không lây nhiễm không thể chữa khỏi, khi đã mắc thì sẽ phải điều trị suốt đời. 
Tuy nhiên, những bệnh này hoàn toàn có thể phòng tránh hiệu quả thông qua kiểm soát các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, dinh dưỡng không hợp lý, ít hoạt động thể lực.


Nhiều nguyên nhân gây ung thư phổi

Mỹ đã có khoảng 24.000 người chưa bao giờ hút thuốc nhưng vẫn tử vong vì căn bệnh trên. Bên cạnh khói thuốc lá, còn có nhiều tác nhân khác gây ung thư phổi.
Radon: Loại khí không mùi và không màu này được xem là nguyên nhân gây ung thư phổi phổ biến thứ hai sau khói thuốc. Radon hình thành khi phân tử uranium trong đất bị phân hủy và len lỏi vào nhà bạn thông qua những lỗ rò trên sàn, tường hoặc nền nhà.
Amiăng: Đã có những quy định được đưa ra nhằm giảm thiểu, tiến tới chấm dứt việc sử dụng chất gây ung thư này trong xây dựng và những sản phẩm khác. Tuy nhiên, một số công trình xây dựng cũ vẫn có vật liệu chứa amiăng. Hãy yêu cầu chuyên gia tiến hành kiểm tra nhà bạn, nếu phát hiện có amiăng, không nên tự xử lý mà hãy thuê nhà thầu hỗ trợ.
Mối nguy nơi làm việc: Sự phơi nhiễm chất uranium tại nơi làm việc, hóa chất hay khoáng chất, hắc ín, bồ hóng hoặc khí thải diesel có thể góp phần gây ung thư phổi.
Ô nhiễm không khí: Các chuyên gia về ung thư của Tổ chức Y tế Thế giới đã chính thức tuyên bố ô nhiễm không khí ngoài trời là một tác nhân gây ung thư. Các đô thị và khu vực có mật độ xe cộ lưu thông cao được xác định là những nơi có nguy cơ lớn nhất. 
Nên chú ý theo dõi chất lượng không khí ngoài trời tại nơi bạn cư ngụ. Khi có sự báo động về chất lượng không khí, tránh tập thể dục ngoài trời và hạn chế cho con em vui chơi bên ngoài.
Liệu pháp xạ trị: Những người mắc các bệnh ung thư khác, chẳng hạn như bệnh Hodgkin hoặc ung thư vú, có thể sẽ tiến hành xạ trị để chữa bệnh. Trong một số trường hợp, việc xạ trị có thể khơi mào một bệnh khác. Nếu bạn đang đối mặt với nguy cơ ung thư, hãy trao đổi với bác sĩ về những biện pháp chữa trị cũng như cách thức cân bằng lợi ích và rủi ro.
Thạch tín trong nước uống: Các nghiên cứu của Trung Quốc, Mỹ, Anh và nhiều nước khác đã xác định thạch tín là tác nhân gây ung thư phổi và một số bệnh ung thư khác. Những người sống ở châu Á có nguy cơ nhiễm độc thạch tín cao do thói quen sử dụng nước giếng.
Tiền sử gia đình: Nếu thân nhân mắc bệnh ung thư phổi, bạn có nguy cơ mắc phải căn bệnh này cao gấp đôi. Trong một số trường hợp, người hút thuốc làm cho những thành viên khác trong gia đình hít khói thuốc thụ động, gây ung thư phổi.


Phân biệt ho cảm lạnh với dấu hiệu ung thư phổi


Theo Nga Quỳnh - Kiến thức



Hết ho sau 5 phút sau nhai lá kim thất

Nhận biết cây kim thất

Cây kim thất tai (kim thất) hay còn được gọi với một số tên khác nhau như thiên hắc địa hồng, đái dầm, rau lúi, rau lùi, khảm khon (theo người Tày), có tên khoa học là Gynura Acutifolia thuộc họ Asteraceae.
Kim thất là một loại cỏ có thân thảo, nhẵn và nhiều cành. Lá cây mọc so le, cuống ngắn, đầu lá nhọn, lá dày, nhẵn mọng nước và có mép khía răng cưa không đều. Mặt trên của phiến lá có màu xanh thẫm đen, mặt dưới màu đỏ tím (nên có tên gọi là Thiên hắc Địa hồng). Cây kim thất thường ra hoa màu vàng và kết quả vào mùa hè.
Đây là một loại cây thường mọc hoang, sau đó được người dân trồng làm rau ăn. Cây có thể chế biến thành một số món như luộc, nấu với canh ngao hoặc thịt băm ăn đều ngon.
Cây kim thất là cây ưa nắng nhẹ, rất dễ trồng, thường không có sâu bệnh phá hoại. Đặc biệt, ngoài việc dùng làm thực phẩm hàng ngày, cây kim thất còn rất giàu dược tính nên cũng được sử dụng làm thuốc chữa bệnh. Bộ phận dùng làm thuốc là toàn cây còn tươi hoặc đã phơi, sấy khô.
Theo Đông y, kim thất có vị cay ngọt thơm, tính bình, khi vào trong cơ thể sẽ có tác dụng thanh nhiệt giải độc, lợi tiểu, tiêu viêm, chỉ khái, hoặc tán ứ tiêu thũng. Được sử dụng để điều trị một số bệnh như viêm họng, viêm khí quản mạn, chấn thương sưng đau, phong tê thấp khớp xương đau nhức …
Tác dụng chữa bệnh tuyệt vời của cây kim thất - ảnh 1Kim thất là một loại cỏ có thân thảo, nhẵn và nhiều cành (Ảnh: Internet)

Bài thuốc chữa bệnh hay từ cây kim thất

Trị ho gió, ho khan hoặc ho có đờm: Dùng một lá kim thất cho vào miệng nhai nhỏ, ngậm nước rồi nuốt dần. Các cơn ho sẽ hết chỉ sau 5 phút.
Viêm họng: Nhai lần lượt từng lá kim thất, ngậm lấy nước rồi sau đó nuốt dần dần. Sau khoảng 30 - 60 phút bệnh sẽ khỏi.
Ho lao: Nhai nuốt mỗi lần 2 ngọn kim thất tươi vào buổi sáng và buổi chiều, liên tục trong vòng 6 tháng. Ngoài ra, trong mỗi bữa cơm nên dùng 10 ngọn kim thất (dài khoảng 25cm) thái nhỏ để nấu canh hoặc xào ăn sẽ không bị đau nhức mỏi cơ thể. Mỗi lần lên cơn ho, dùng một lá kim thất nhai nhỏ rồi nhậm nuốt nước dẫn sẽ có tác dụng khỏi ho và tiêu đờm.
Chữa va đập bầm tím: Dùng 30g kim thất, thêm vài hạt hồ tiêu, sau đó giã nát và đắp vào vết thương, sau 3 giờ thay miếng khác. Các vết bầm tím sẽ tan trong vòng 3 ngày.
Tác dụng chữa bệnh tuyệt vời của cây kim thất - ảnh 2Cây kim thất còn rất giàu dược tính nên cũng được sử dụng làm thuốc chữa bệnh (Ảnh: Internet)
Chữa đau lưng nhức mỏi: Dùng 10 ngọn kim thất thái nhỏ sau đó nấu thành một bát canh để ăn. Chứng đau lưng, nhức mỏi cơ thể sẽ khỏi sau 5-6 giờ.
Tiểu đường: Vào mỗi buổi sáng và chiều, sử dụng 7 - 9 lá kim thất nhai nuốt dần. Kiên trì làm như vậy sẽ giúp lượng đường trong máu được điều hòa rõ rệt. Cách làm này không độc, không gây phản ứng phụ nên có thể kết hợp với các vị thuốc trị tiểu đường khác.
Người không có bệnh gì cả: Những người khỏe mạnh nếu thường xuyên ăn tươi các ngọn kim thất hoặc dùng kim thất để xào, nấu canh sẽ có tác dụng tăng cường sức khỏe, phòng chống bệnh tật, tăng cường các chức năng nội tiết, điều hòa huyết áp, giúp cho máu lưu thông tốt